1. Home
  2. Sociaal Veilig Sportklimaat
  3. De vertrouwenscontactpersoon (VCP)

• Terug naar home Sociaal Veilig Sportklimaat

Snel naar:

• Wat doet een VCP?
• Het verschil tussen VCP en VP
•  Wie heeft meldplicht?
•  Melden of signaleren: wat is het verschil?
•   Doelgroep en gesprekken
•   Het gesprek tussen VCP-er en hulpvrager
•   Zichtbaarheid & bereikbaarheid
•  Tools & ondersteuning
•   Opleiding en bijscholing
•  Jaarverslag & signalering: terugkoppeling naar het bestuur
•  De rol van het bestuur
• Tuchtrecht vs. Strafrecht
•  Meer weten of aan de slag als VCP?


De vertrouwenscontactpersoon (VCP)

hét aanspreekpunt voor sociale veiligheid

Een veilige sportomgeving begint bij weten waar je terechtkunt. De vertrouwenscontactpersoon (VCP) is het laagdrempelige aanspreekpunt binnen de club voor iedereen (sporters, ouders, trainers én bestuur) met vragen, zorgen of meldingen over grensoverschrijdend gedrag – zoals pesten, intimidatie, agressie of discriminatie.

De VCP is belangrijk wanneer er iets speelt én om te zorgen dat iedereen zich welkom en veilig voelt en blijft voelen.

Wat doet een VCP?

Wie is er binnen jouw vereniging beschikbaar voor leden die zich onveilig voelen of te maken hebben met ongewenst gedrag? Wat gebeurt er als iemand een klacht heeft, maar niet weet waar hij of zij terecht kan? Een vertrouwenscontactpersoon (VCP) biedt hier een oplossing en is een belangrijk onderdeel van het beleid voor een sociaal veilig sportklimaat.

De VCP is er om leden een vertrouwelijke plek te bieden waar ze klachten of zorgen kunnen bespreken. Dit zorgt ervoor dat iedereen zich gehoord voelt en dat ongewenst gedrag snel en op een veilige manier kan worden aangepakt, wat bijdraagt aan een open en respectvolle sfeer binnen de vereniging.

  • Biedt een luisterend oor zonder oordeel;
  • Bespreekt zorgen over grensoverschrijdend gedrag;
  • Denkt mee over vervolgstappen en verwijst eventueel door;
  • Ondersteunt de vereniging in preventie en beleid; bijvoorbeeld door het bespreekbaar maken van normen en waarden; gedragsregels, het stimuleren van bewustwording en het implementeren van gedragscodes

VCP’ers zijn geen hulpverleners of onderzoekers. Zij voeren geen waarheidsbevinding uit en kunnen geen volledige geheimhouding garanderen. In uitzonderlijke gevallen, zoals bij direct gevaar, kan vertrouwelijkheid worden doorbroken. Hiermee wordt bedoeld dat informatie kan worden gedeeld met bestuur, bond of het Centrum Veilige Sport Nederland (CVSN). Dit gebeurt altijd in overleg. ‘Gezien de veiligheid in het geding is, is het mogelijk dat de vertrouwelijkheid doorbroken word. Ik ga het toetsen bij CVSN en kom er bij je op terug’.

 Bekijk de video: Wat doet een vertrouwenscontactpersoon?

Het verschil tussen VCP en VP

Het verschil tussen een vertrouwenscontactpersoon en een vertrouwenspersoon ligt vooral in hun taken en verantwoordelijkheden.  Een vertrouwenscontactpersoon (VCP) fungeert als eerste aanspreekpunt binnen een vereniging of organisatie. Mensen die te maken hebben met grensoverschrijdend gedrag of andere ongewenste situaties kunnen bij hen terecht. De vertrouwenscontactpersoon (VCP) is er voor alle partijen binnen de sportvereniging en voert meestal één tot twee gesprekken. De VCP biedt een luisterend oor en deelt praktische informatie, denkt mee over mogelijke vervolgstappen en verwijst indien nodig door zonder zelf inhoudelijk bij de afhandeling van de situatie betrokken te zijn. De rol van VCP is niet te combineren met een bestuurs- of kaderfunctie.

Een vertrouwenspersoon (VP) gaat verder de diepte in. Deze persoon heeft een officiële opleiding, werkt volgens een beroepscode en is vaak aangesloten bij een branchevereniging. Deze professional biedt begeleiding aan mensen die ongewenst gedrag ervaren, ondersteunt hen bij het indienen van een klacht en adviseert de organisatie over structurele verbeteringen in de werkomgeving. Een VP begeleidt doorgaans één specifieke melder en voert meerdere, langdurige gesprekken. De vertrouwenspersoon is goed voorbereid om gevoelige kwesties professioneel te behandelen.
Anders dan de VCP is de VP vaak actief buiten de vereniging en heeft geen rapportageverplichting naar het bestuur.

Kort gezegd: de VCP is een intern eerste aanspreekpunt, de VP is een externe specialist voor intensievere begeleiding. Beiden dragen bij aan sociale veiligheid, maar met een andere focus.

Vertrouwenscontactpersoon (VCP)

  • Werkt binnen de sportvereniging
  • 1–2 gesprekken
  • Voor alle betrokkenen
  • Geen beroepscode
  • Adviseert en verwijst door


Vertrouwenspersoon (VP)

  • Extern, niet aan de vereniging verbonden
  • Meerdere, langdurige gesprekken
  • Voor 1 specifieke melder
  • Werkt met beroepscode en aangesloten bij branchevereniging
  • Werkt met beroepscode en aangesloten bij branchevereniging


Hoeveel VCP’s per vereniging?

Binnen een vereniging is het aan te raden dat er twee vertrouwenscontactpersonen (VCP’s) zijn: een man en een vrouw. Deze verdeling zorgt ervoor dat iedereen zich comfortabel voelt om contact op te nemen, ongeacht persoonlijke voorkeuren of de aard van de situatie. Het biedt leden de mogelijkheid om in een vertrouwde en veilige omgeving hun zorgen of klachten te uiten, of het nu gaat om seksuele intimidatie, pesten of andere vertrouwelijke kwesties. Door de aanwezigheid van zowel een man als een vrouw kunnen leden kiezen met wie zij het beste willen praten, wat bijdraagt aan een gevoel van inclusiviteit en veiligheid binnen de vereniging.

 Wie heeft meldplicht?

Trainers, coaches, EHBO’ers, scheidsrechters en andere begeleiders hebben meldplicht richting het bestuur bij ernstige signalen. Het bestuur moet vervolgens handelen. Doen zij dat niet, dan kan er een klacht ingediend worden. Als het bestuur vervolgens nog niets doet, of onvoldoende, dan kun je terecht bij de sportbond of CVSN. In sommige gevallen (zoals seksuele intimidatie of mishandeling) is er ook een wettelijke (burger)meldplicht richting de politie.

  • Trainers, coaches, begeleiders, EHBO’ers, scheidsrechters → melden bij bestuur.
  • Bestuursleden → melden bij sportbond of CVSN.
  • VCP → géén meldplicht, maar adviseert hulpvrager en bestuur.
  • Leden → geen meldplicht, wel morele meldverantwoordelijkheid.
  • Burgerplicht → wettelijk verplicht om misdrijven zoals verkrachting of mishandeling te melden bij de politie.

Melden of signaleren: wat is het verschil?

  • Signaleren = in gesprek met de VCP.
  • Melden = formele stap richting bestuur, bond of CVSN.

Wil je je signaal formaliseren? Dan helpt de VCP je om de juiste stappen te zetten.

 Doelgroep en gesprekken

De VCP is er voor iedereen:

  • Sporters 
  • Ouders 
  • Trainers en coaches
  • Vrijwilligers
  • Bestuursleden

Als er gesprekken gevoerd worden tussen de hulpvrager en de VCP is soms nodig dat er een ouder/verzorger bij aanwezig is. 

  • Tot 12 jaar: altijd met een ouder/verzorger erbij
  • 12 tot 16 jaar: ouder/verzorger geadviseerd
  • 16 jaar en ouder: in overleg

Anoniem melden? Dat kan via de chat van Fier

Er kunnen ook anoniem meldingen gedaan worden bij CVSN. Echter kan er dan niet altijd wat mee gedaan worden.

Het gesprek tussen VCP-er en hulpvrager

Vermeld altijd eerst jouw rol; maak duidelijk wat je wel en niet doet. De VCP licht ‘vertrouwelijkheid’ en ‘anonimiteit’ toe.

Een VCP mag meeschrijven tijdens een gesprek, mits dit open gecommuniceerd wordt. Een voorbeeld tekst die hierbij gebruikt kan worden:
“Ik schrijf even mee om mijn gedachten te ordenen. De aantekeningen worden direct na het gesprek vernietigd.”
Zo blijven gesprekken transparant én vertrouwelijk.

Lees ook bijgevoegde documenten communicatietips en VCP handleiding tijdens het gesprek.

Zichtbaarheid & bereikbaarheid

Daarnaast is het cruciaal dat de VCP’s makkelijk toegankelijk en zichtbaar zijn binnen de vereniging. Zorg er voor dat de VCP online en offline zichtbaar en bereikbaar is en dat de gegevens makkelijk vindbaar zijn op de website van de club. Dit betekent dat leden, vrijwilligers en ouders duidelijk moeten weten wie de VCP’s zijn en hoe ze te bereiken zijn. Dit kan naast de website ook gecommuniceerd worden door bijvoorbeeld foto’s en contactgegevens te delen via nieuwsbrieven en op een centrale plek binnen de club, zoals in de kantine. Ook is het waardevol als de VCP’s regelmatig aanwezig zijn bij activiteiten of wedstrijden, zodat ze bekend en benaderbaar zijn voor iedereen.

Lees meer voor meer informatie over hoe je de zichtbaarheid kan vergroten op jouw club.

Tools & ondersteuning

Een VCP denkt ook mee over hoe je je club preventief veilig maakt. Voorbeelden:

  • Gebruik de posters van NOC*NSF die je kan personaliseren
  • Bij de 1e training van het seizoen kennis maken met de VCP-er. 
  • Toepassen 4-ogenprincipe
  • Regelmatige VOG-checks
  • De e-learning ‘Een beetje opvoeder‘ of ‘Sterk van start‘ van NOC*NSF onder de aandacht brengen
  • Social media training voor trainers
  • Observaties door het bestuur bij alle teams
  • VOT laten ondertekenen door niet-leden, zoals vrijwilligers
  • Inspiratiesessies van NOC*NSF
  • Bespreek functioneel aanraken (bijv. vangen bij turnen)
  • Bewustwording bij ouders creëren (bijvoorbeeld door hen hun eigen gedrag te laten terugzien d.m.v. video opnames of een creatieve bewustwording door ouders laten sporten en hun kinderen laten aanmoedigen, (en dit eventueel filmen en terugkijken) en bespreken.
  • Regelmatig aandacht voor de gedragscode
  • Gezamenlijk afstemmen van trainingsvormen
  • Gedrag bespreekbaar maken in teamoverleggen

Opleiding en bijscholing

Wij bieden regelmatig een erkende VCP-opleiding aan, bestaande uit:

  • E-learning + fysieke lesdag(en)
  • Certificaat en toegang tot VCP-netwerk
Bekijk onze agenda

Regelmatig zijn er ook terugkomdagen met uitwisseling en verdieping.

Lees meer over het aanstellen en/of opleiden van VCP-ers.

Jaarverslag & signalering: terugkoppeling naar het bestuur

De vertrouwenscontactpersoon (VCP) doet geen inhoudelijke terugkoppelingen per incident naar het bestuur – ook niet op verzoek van de hulpvrager. Het is altijd de hulpvrager zelf die beslist of en hoe hij of zij een melding deelt met het bestuur.

Wat de VCP wél kan doen, is: 

  • Jaarverslag m.b.v. het overzichtsformulier maken op basis van aantallen en type signalen (pesten, SI, discriminatie, machtsmisbruik)
  • Overkoepelend en neutraal adviseren over clubbreed beleid om de vereniging te helpen om tijdig te signaleren en gericht actie te ondernemen.

Bijvoorbeeld van een advies naar het bestuur kan zijn:
Wel: “Ik heb signalen ontvangen dat het goed zou zijn als alle trainers de gedragscode weer even doornemen.”
Niet: “Trainer X moet die cursus volgen.”

Op deze manier draagt de VCP bij aan structurele verbeteringen binnen de club, zonder de vertrouwelijkheid van individuele gesprekken te schenden.

De rol van het bestuur

Het bestuur speelt een cruciale rol in het waarborgen van sociale veiligheid binnen de vereniging. Het is aan het bestuur om een transparant en eenduidig proces op te zetten voor het omgaan met incidenten, signalen en klachten. Denk hierbij aan een heldere meld- en klachtenprocedure die bekend is bij alle leden.

Concreet betekent dit dat het bestuur:

  • stelt een helder meld- en klachtenprotocol op;
  • Zorg dat deze processen bekend en werkbaar zijn voor iedereen op de club
  • fungeert als aanspreekpunt voor meldingen over grensoverschrijdend gedrag (GOG);
  • is verantwoordelijk voor opvolging van signalen en meldingen;
  • bewaart documentatie AVG-proof;
  • waar nodig sparring en advies inwint bij de sportbond of het Centrum Veilige Sport Nederland (CVSN);
  • beslissingen neemt en communiceert over vervolgstappen;
  • rapporteert over sociale veiligheid in de ledenvergadering en jaarverslag;
  • heeft meldplicht bij vermoedens van seksuele intimidatie;
  • betrekt VCP bij preventiebeleid.
  • indien nodig: ordemaatregelen oplegt, meewerkt aan tuchtrechtspraak of strafrechtelijke procedures, en communiceert richting betrokkenen en leden.

Meer informatie voor bestuurders.

Tuchtrecht vs. Strafrecht

Tuchtrecht geldt voor leden van een vereniging of personen die een VOT (Verklaring Onderwerping Tuchtrecht) hebben ondertekend. Strafrecht wordt toegepast door politie en justitie. In sommige situaties zijn beide routes mogelijk.

Zorg als bestuur dat deze processen bekend, toegankelijk én werkbaar zijn voor iedereen binnen de club. SportSupport helpt graag mee bij het opstellen of aanscherpen van meldprocedures.

Meer weten of aan de slag als VCP?

Heb je vragen of ondersteuning nodig bij het implementeren van deze richtlijnen binnen jouw vereniging? Neem contact met ons op via SVSK@sportsupport.nl.