Stappenplan: Naar een sociaal veilig sportklimaat

Een gedragscode is de basis van sociaal veilig sporten. Hierin staat welk gedrag gewenst is – en wat niet.

Acties:

• Bespreek en beschrijf duidelijk wat acceptabel en ongewenst gedrag is.
  • Ga het gesprek aan binnen het bestuur.
  • Stel een visie en doelen op.
  • Wat is de huidige situatie, wat kan er beter?
  • Stel een projectgroep (5-8 projectleden) samen onder leiding van een bestuurslid en betrek de VCP-er.
  • Vul de checklist voor grensoverschrijdend gedrag in.
  • Prioriteer de aandachtspunten.
• Gebruik als uitgangspunt de door de bond opgestelde Je kan ook als basis de gedragsregels van NOC*NSF gebruiken.
  • Gedragscodes vul deze aan met eigen gedragsregels.
  • Betrek sporters, trainers, ouders, bestuurders en vrijwilligers bij het opstellen, zodat deze breed gedragen wordt. 
• Maak de gedragscode bekend en zichtbaar op de accommodatie, de website, in welkomstmails en nieuwsbrieven.
  • Herhaal het met regelmaat in nieuwsbrieven, op social media of in what’sapp verzenlijsten. Zie ook deze communicatietips en Social Media beleid voor je club.
• Laat leden, vrijwilligers en medewerkers de gedragscode ondertekenen.
  • Maak het onderdeel van het lidmaatschap of vrijwilligerscontract.
  • Gebruik hiervoor het document: Verklaring gedragscodes
    trainer-coaches/begeleiders/vrijwilligers
• Denk na over hoe te handelen in crisissituaties. Zie ook deze sheet over communicatie voor sportclubs in crisissituaties van het NOC*NSF.

De gedragscode geldt als leidraad voor alle betrokkenen binnen de club.

Iedereen binnen de vereniging heeft een rol in sociale veiligheid.

Acties:

• Licht de gedragscode toe tijdens trainingen, bijeenkomsten en ouderavonden. Bijvoorbeeld: licht deze toe in de eerste training van het seizoen.
• Maak gewenst en ongewenst gedrag en de gevolgen hiervan bespreekbaar.
• Laat vrijwilligers, trainers en ouders vrijwillige onderwerping aan het tuchtrecht (VOT) tekenen.
• Stimuleer sociaalpedagogische ontwikkeling via e-learnings of trainingen zoals de cursus ‘Een beetje opvoeder’ van NOC*NSF.

De VCP is het laagdrempelige aanspreekpunt voor zorgen, vragen of meldingen over grensoverschrijdend gedrag.

Acties:

• Stel één of meerdere VCP’s aan (bij voorkeur man én vrouw) die fungeert als aanspreekpunt voor meldingen van grensoverschrijdend gedrag.
• Zorg voor zichtbaarheid: posters, website, infomomenten.
• De VCP voert vertrouwelijke gesprekken, verwijst door en ondersteunt bij preventie.
• Zorg dat de VCP onafhankelijk en onpartijdig is en geen bestuursfunctie bekleedt.
• Bied scholing aan via erkende VCP-opleidingen. Bekijk ook ons scholingsaanbod.

📌 Meer weten? Bekijk de pagina over VCP’s.

Een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) is een verklaring waaruit blijkt dat iemand geen bezwaar heeft voor het werken met de betreffende doelgroep. Een VOG is verplicht voor vrijwilligers en medewerkers die met kwetsbare doelgroepen werken. Wil je meer weten over  VOG, klik dan hier.

Acties:

• Vraag een gratis VOG aan voor trainers, begeleiders, bestuur, teambegeleiders en vrijwilligers die werken met jeugd en kwetsbare personen. 
• Maak VOG’s onderdeel van je aannamebeleid.
• Houd bij wie een geldige VOG heeft. Deze is 3 jaar geldig.
• Maak eventueel gebruik van de voorbeeldbrief.

Zorg ervoor dat trainers, coaches en andere betrokkenen getraind worden in het herkennen en aanpakken van grensoverschrijdend gedrag. Leer ze hoe ze signalen kunnen herkennen en op een correcte manier kunnen ingrijpen. 

Acties:

• Bied scholing aan via NOC*NSF, zoals:
  • “Herkennen en voorkomen van grensoverschrijdend gedrag”
  • “Een beetje opvoeder”
• Stimuleer vakmanschap: de ‘V’ van Vakkundige trainer-coach.

Zorg dat iedereen binnen de vereniging weet wat het beleid is, waar je terechtkunt en stimuleer open communicatie over sociale veiligheid.

Acties:

• Vermeld de VCP op de homepage van de website.
• Bespreek sociale veiligheid regelmatig in teams, bestuursvergaderingen en ouderbijeenkomsten.
• Zorg voor een cultuur waarin grensoverschrijdend gedrag bespreekbaar is en meldingen serieus worden genomen. 
• Communiceer duidelijk welke sancties er verbonden zijn aan het overtreden van de gedragscode. 
• Blijf de gedragscode regelmatig onder de aandacht brengen en evalueer de implementatie. 
• Gebruik herkenbare communicatie: posters, infoborden, QR-codes op wc’s.

Een goed beleid leeft – en wordt regelmatig bijgestuurd. Wat werkt er wel en wat niet?

Acties:

• Pas gedragscodes of maatregelen aan waar nodig.
• Evalueer jaarlijks het sociale veiligheidsbeleid.
• Gebruik hiervoor de Checklist voor beleid en communicatie.
• Laat de VCP een neutraal jaarverslag maken (zonder casussen).

Sociale veiligheid is niet alleen van belang na een incident, maar moet structureel verankerd zijn in het clubleven. Maak sociale veiligheid een vast onderdeel van de dagelijkse praktijk binnen de vereniging

Acties:

• Maak iemand voor dit onderwerp verantwoordelijk, bijvoorbeeld door het in zijn/haar portefeuille te plaatsen of door er een commissie voor op te stellen.
• Zorg dat het onderwerp terugkomt in jaarplannen, ALV’s en teamoverleggen en (bestuurs)agenda.
• Laat trainers en begeleiders elkaar feedback geven op gedrag en aanpak.
• Plan structureel aandacht voor sociale veiligheid in de seizoensopstart.
• Houd in de gaten wanneer de VOG’s verlopen.
• Biedt VCP-ers en trainers opfriscursussen aan.